Yazar hakkında : Turizm Yazarı

Kilis'i Turizme Kazandırmalıyız

Anadolu’da, Güneydoğu Anadolu’da, Doğu Anadolu’da gizli kalmış, unutulmuş tarihi ve kültürel birçok yer olduğunu hepimiz biliyoruz.

Turizm sektöründe sürekli bu yerlerin turizm’e kazandırılması için ciddi tanıtım yapılmasını söylüyor, yazılar yazıyorum; bu konunun gündemde kalmasını sağlamaya çalışıyorum.

Birçok bölgede şehirlerin tarihlerini ve kültürlerini araştırdım; ama hiç biri Kilis şehri kadar etkilemedi beni.   22 Ocak’ta İstanbul’da Kilis Vakfı’nın düzenlediği bir toplantıda, Kilis’in tarihini ve kültürünü anlatan bir kitap geçti elime. Kitabı çok ince detayına kadar okudum.

Bu kitabı okuduğumda inanılmaz etkilendim Kilis’ten. Meğer biz turizmciler ne kadar az şeyler biliyormuşuz Kilis şehrinin tarihi ve kültürü hakkında.

Güneydoğu Anadolu’da Acar dağının eteğinde yer alan Kilis aslında bir tarih ve kültür şehri. Kilis, Anadolu, Mezopotamya, Suriye, Mısır gibi birçok uygarlığın merkezi. Bu şehirde birçok uygarlık hayat sürmüş tarihte. Bu uygarlıkların her biri birçok eserler, kalıntılar ve tarihler bırakmış Kilis’e.   Babil, Huri Mitanni, Hitit, Arami, Asur, Pers, Roma, Bizans, Selçuklu, Memluk ve Osmanlı uygarlıkları.   Bu uygarlıkların kalıntıları ve yapıtları bir başka kılıyor tarihi ve kültürü ile Kilis şehrini.

Kilis, arkeolojik bakımından da çok zengin şehir. Buna örnek olarak da Oylum Höyük’te yapılan arkeolojik kazılarda bulunan bulgular verilebilir.

Günümüzde Kilis ili insanların aklına Ravanda kalesi ile birlikte geliyor. Belenözü Köyü yanında, Afrin Çayı’nın doğusunda şehir merkezi 28 km mesafede olan kale tam bir tarihi sembol Kilis için.   Ravanda kalesine çıktığınızda tüm vadi ayaklarınızın altına uzanmış gibi duruyor. Kalenin içerisinde tonozlu yapı, ortasında yer alan kule, sarnıç ve burçlar kalenin tarihi ihtişamını öne çıkartıyor. Ravanda kalesinin tarihi Hititlere kadar uzanıyor. Kalenin tarihine bakıldığında Haçlı Seferlere dahi rastlıyorsunuz.

Ravanda kalesi tarihte birçok devlette isminden çok bahsettiriyor. Birçok kaynağa baktığınızda bunları görebilirsiniz.

İslam kaynaklarında er-Ravanda, Haçlı kaynaklarında Ravendel, Ravandal, Ravenel, Ermeni kaynaklarına baktığınızda ise Areventan olarak geçiyor Ravanda kalesi.

Kilisin tarihi ve kültürü o kadar çok ki, anlatmak ve yazmak ile bitmez. Afrin Su Kemeri, Kurdağa Kasteli, İbşir Paşa Kasteli, Ayönü Kasteli, Küçük Çarşı Kasteli, Paşa Hamamı, Eski Hamam, Cüneyne Camii, Tekke Camii, Çalık Camii, Tabakhane Camii, Kilis Mevlevihanesi, Şeyh Bedevi Türbesi vb.

Kilis’in bilmediğimiz çok önemli bir özelliği de yemekleri. Kilis mutfağının yemek isimlerine bakıldığında tam bir Osmanlı mutfağı. Kilis mutfağının tüm yemeklerinde et ve bulgur öne çıkıyor. Ekşili malhıta, lebeniye, Kilis tava, oruk, kübbülmüşviye, şıhılmahşi, keşkek, tene katması, Kilis katmeri ve geberiç.

Kilise genel baktığınızda Osmanlı motif ve sentezlerini tam anlamıyla yaşayan ve yaşatan bir şehir. Neden böyle bir şehri turizme kazandırmak için geç kaldık?